Günlük Yaşamın Psikopatolojisi: Sakarlıklar Bir Rastlantı mı?

Hayatın akışı içinde bazen en sevdiğimiz kişinin adını unutur, bazen de söylemek istediğimizin tam tersini dile getiririz. Çoğu zaman "yorgunluk" veya "dalgınlık" deyip geçtiğimiz bu küçük kazalar, aslında ruhsallığımızın derinliklerinden gelen önemli mesajlar taşıyor olabilir. Sıklıkla karşılaştığımız bu durumlar, Freud’un literatüre kazandırdığı "Günlük Yaşamın Psikopatolojisi" kavramının temelini oluşturur.

Sakar Eylemler Nedir? Bilinçdışının Kendine İhaneti

Freud'a göre sakar eylemler (parapraksis), sadece nevrotik bireylerin değil, her sağlıklı bireyin hayatında ortaya çıkan istemsiz belirtilerdir. Bu eylemler, bilinçdışı arzuların, bastırma mekanizması aracılığıyla yüzeye çıkma çabasıdır. Tıpkı rüyalar gibi, sakar eylemler de gizlenen ve bastırılan düşüncelerin dışavurumudur.

Freud şöyle ifade eder;

Sıklıkla hastalarımın farkında olmadan söyledikleri ve yaptığı çağrışımlardan, gizli kalmak için uğraşan ancak bilerek kendilerine ihanet eden düşünce içerikleri keşfediyorum.

Yaşamın İçinden Örnekler: Ruhsal Dilin İşleyişi

Sakar eylemler hayatımızda üç ana şekilde karşımıza çıkar:

• Dil Sürçmeleri: Birine "hoş geldin" diyecekken "hoşça kal" demek veya patronunuza yanlışlıkla "baba" diye hitap etmek basit bir kaza değildir. Bu durum, o anki bilinçdışı arzuların veya çatışmaların konuşma sırasında ortaya çıkan bir uzlaşmasıdır.

• Unutmalar: Çok sevdiğiniz birinin doğum gününü veya gitmek zorunda olduğunuz bir randevuyu unutmak, aslında içten içe oraya gitmeyi istemediğinizin bir göstergesi olabilir. Unutarak, bilinçdışı arzunuzu tatmin etmiş olursunuz.

• Sakarlıklar: Bir yerinizi vurmak, takılıp düşmek veya bir eşyayı kırmak; normalde becerebildiğimiz bir davranışın ruhsal bir çatışma nedeniyle sekteye uğramasıdır.

Sakar eylemler onları gerçekleştiren kişinin düşündüğü gibi raslantıdının ya da dikkatsizliğin sonucu değildir. bilinçdışı bir düşünce devreye girerek söz konusu kişinin normalde becerebildiği bir davranışı ya da konuşmayı sekteye uğratmasıyla oluşur.

Bütün Sakar Eylemlerin İki Yüzü Vardır

Her sakarlığın bir "eksiklik" gibi görünen dış yüzü, bir de bilinçdışı arzuyu gerçekleştiren gizli yüzü bulunur. Örneğin, anahtarınızı evde unutmak bir "dalgınlık" gibi görünse de, belki de o gün dışarı çıkmaya dair duyduğunuz bir direncin simgesidir.

Bu yönüyle sakar eylemlerde rüyalara benzer. gizlenen, bastırılan arzuların dışavurumudur ve arzuyu tatmin etmeyi amaçlar.

Sonuç: Sakarlığın Ötesine Bakmak

Eğer siz de hayatınızda tekrarlayan sakarlıklar, anlam veremediğiniz dil sürçmeleri veya kronikleşen unutkanlıklar yaşıyorsanız, bunlar bilinçdışındandan gelen ve bazen arzuları bazen ise bilinçdışı çatışmaları ortaya getiren fenomenlerdir.